مطابق با قوانین اسلامی؛ پس از جدایی و طلاق، زن می‌بایست مدتی را به عنوان عده طلاق حفظ کرده و همسر دیگری اختیار نکند و مجرد بماند تا وضعیت او، به طور کامل مشخص شود. «عده» یا «عدت» نیز در لغت به معنی شمار، جماعت و گروه است.

به طور کلی چند نوع عده در قانون داریم:

• عده طلاق
• عده وفات
• عده زن باردار
• عده نکاح منقطع
• عده زن یائسه
• عده نزدیکی به شبهه و لعان

با تعریف این مفهوم ساده، قصد داریم درباره این سوال که «عده طلاق چیست؟» صحبت کنیم؛ همچنین در ادامه این مبحث، توضیحاتی را در‌رابطه با احکام عده طلاق ارائه خواهیم داد. در صورت تمایل، با ما همراه شوید تا به توضیح موارد ذکر شده بپردازیم.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره طلاق می‌توانید مقاله انواع طلاق کدامند؟ را مطالعه کنید!

عده طلاق

عده طلاق در ازدواج دائم، سه طُهر معادل سه ماه (پاک‌شدن از حیض) است و نیز در مورد زنی که قاعده نمی‌شود ولی به سن یائسگی نرسیده سه ماه است.

اگر زن باردار باشد، عده او بر خلاف موارد بالا تا پایان حاملگی اوست. حتی اگر لحظاتی پس از طلاق از حاملگی فارغ شود.

زن یائسه به دلیل وضع خاص خود عده ندارد و هچنین زنی که بین او و شوهرش نزدیکی واقع نشده؛ يعني زني كه بعد ازدواج و قبل از نزديكي، طلاق بگيرد نیز عده نخواهد داشت.

عده طلاق نیز به‌صورت توافقی با عده طلاق از طرف زن یا مرد یکسان است.

احکام عده طلاق

اگر نکاح به واسطه طلاق، فسخ و یا بذل مدت منحل شود؛ مدتی به نام عده آغاز می‌شود و به‌این معناست که در این مدت زن نمی‌تواند با مرد دیگری ازدواج کند. این مدت، با توجه به نوع ازدواج اعم: از دائم یا موقت و باردار بودن یا نبودن زن متفاوت است.

دلیل وجود عده، «جلوگیری از اختلاط نسل و احترام به ازدواج سابق است و چنانچه زن در هنگام عده با مردی ازدواج کند ازدواج آنان باطل است و در صورت آگاهی از احکام عده، آن مرد و زن برای همیشه بر هم حرام می‌شوند.»

در خصوص عده طلاق لازم است موارد زیر را مورد توجه قرار داد:

•  به موجب ماده ۱۱۴۸ قانون مدنی در عده طلاق رجعی، امکان بازگشت مرد از تصمیم خود برای طلاق و جدایی از همسرش وجود دارد. در واقع مرد می تواند با بازگشت از تصمیم خود، دوباره زندگی زناشویی را با همسر خود از سر گیرد.
  • البته رجوع تشریفات خاصی ندارد و کافی است که مرد قصد بازگشت به زندگی مشترک را داشته باشد. در این خصوص رضایت زن شرط نیست و در صورت درخواست شوهر به رجوع و شروع زندگی مشترک، زن مکلف به قبول آن است.
  • همچنین در عده طلاق رجعی، شوهر مکلف است که نفقه زن را مانند ایام زناشویی پرداخت کند. به‌علاوه، در صورت مرگ  هر یک از زن و مرد دیگری از او ارث می‌برد.
  • نکته مهم دیگر در این‌خصوص، این است که: «اگر در زمان عده طلاق که همانا سه ماه و ده روز (سه طهر) است، هر يك از زن يا مرد، رابطه جنسی  با شخصی از جنس مخالف برقرار کنند در حکم زنای محصنه بوده وبه مجازات‌های مندرج در قانون از جمله: سنگسار محکوم خواهند شد.
• مدت زمان عده طلاق برابر با ۳ دفعه پاکیزگی بعد از هربار عادت ماهیانه یا ۳ طهر است و در پایان پاکی سوم که مصادف با شروع عادت ماهیانه چهارم است، عده طلاق برای این زن تمام شده و اجازه ازدواج مجدد را خواهد داشت؛ همچنین اگر زن در هنگام بارداری طلاق داده شود، عده‌اش را باید تا زمان وضع حمل نگاه دارد؛ خواه کمتر از ۳ ماه و خواه بیشتر.
• به موجب ماده ۱۱۵۷ قانون مدنی: «زنی که به شبهه با کسی رابطه جنسی برقرار کند باید عده طلاق را نگاه دارد.»
  • رابطه جنسی همراه با شبهه، به موردی گفته می‌شود که زن و مردی بر خلاف واقع، این‌چنین می‌پندارند که زن و شوهر هستند و در نتیجه این پندار نادرست با هم رابطه جنسی برقرار می کنند.
• طبق ماده ۱۰۲۹ قانون مدنی: «هرگاه مردی ۴ سال تمام غایب مفقودالاثر باشد، زن او می‌تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند. در این صورت دادگاه اقدام به انتشار ۳ نوبت آگهی، هر کدام به فاصله ۱ ماه در یکی از روزنامه های محلی و یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار تهران خواهد کرد و پس از گذشت ۱ سال از تاریخ آخرین آگهی، در صورتی که خبری از غایب نرسیده باشد، حکم به طلاق خواهد داد و زن پس از وقوع طلاق و نگاه داشتن عده وفات می‌تواند مجدداً ازدواج کند»؛ بنابراین همسر مرد غایب در صورتی که حکم طلاق او صادر شود باید عده‌ای معادل عده وفات نگاه دارد.
  • اگر شخص غایب پس از وقوع طلاق و گذشتن مدت عده پیدا شود، حقی نسبت به زن سابق خود نخواهد داشت، اما اگر قبل از انقضای مدت عده پیدا شود، نسبت به طلاق، حق رجوع خواهد داشت، یعنی می‌تواند با اظهار اراده خود مبنی بر ادامه ازدواج اثر طلاق را از بین ببرد.
• به موجب ماده ۱۱۵۲ قانون مدنی: «مدت زمان نگاه داشتن عده در فسخ نکاح و بخشش مدت باقیمانده در ازدواج موقت یا انقضای مدت آن در زنی که باردار نباشد، ۲ پاکی یا ۲ طهر است؛ حتی با وجود اینکه به سن یائسگی نرسیده باشد یا عادت ماهیانه نشود که در این صورت، عده ایشان ۴۵ روز است. اگر هم زن باردار باشد، باید تا پایان زایمان عده نگاه دارد.»
• طبق ماده ۶۴۴ قانون مجازات اسلامی در رابطه با عده طلاق، «کسانی که از روی علم و با آگاهی قبلی، مرتکب یکی از اعمال زیر شوند به مجازات زندان از شش ماه تا دو سال و یا از سه تا دوازده میلیون ریال جریمه نقدی محکوم‌ می‌شوند:»
• هر زنی که در عقد زوجیت یا عده مرد دیگری است خود را به عقد دیگری درآورد، در صورتی که منجر به نزدیکی نگردد.
• هر کسی که زن شوهردار یا زنی را که در عده دیگری است، برای خود تزویج کند، در صورتی که منتهی به نزدیکی نگردد.

چه زنانی عده طلاق ندارند؟

• بانوانی کهیائسه باشند و توانایی حاملگی نداشته باشند عده طلاق ندارند.
• بانوانی کهباکره باشند، یا بانوانی که میان آنان و شوهرانشان حتی یک بار رابطه جنسی برقرار نشده هم عده طلاق ندارند.
• بانوانی که سن آنان در زمان ازدواج موقت به توانایی بارداری نمی رسد نیزعده طلاق ندارند.
• بانوانی کهرحم ندارند نیز نیازی به نگه داشتن عده طلاق رجعی ندارند.

سخن آخر

در این مقاله تحت عنوان «همه چیز درباره عده طلاق»، ابتدا تلاش کردیم که معنای لغوی عده و نیز مفهوم حقوقی عده طلاق را برای شما توضیح دهیم. سپس بر اساس قوانین و مواد مندرج در قانون مدنی، به تشریح و بیان احکام مختلف در‌رابطه با عده طلاق پرداختیم.

همچنین در انتهای این مقاله، به این سوال کلیدی و مهم پاسخ دادیم که: «چه زنانی عده طلاق ندارند؟»

در انتها می توانید در بخش نظرات، دیدگاه خود را در رابطه با این مطلب به اشتراک گذاشته و ما را در بهبود کمی و کیفی این نوشتار و نیز مطالبی که در آینده در این مورد ارائه خواهد شد، کمک کنید.

سوالات متداول

۱. معنای لغوی «عده» چیست؟

«عده» یا «عدت» نیز در لغت به معنی شمار، جماعت و گروه است.

۲. عده طلاق یعنی چه و در ازدواج دائم، چه مدت زمانی را شامل می‌شود؟ 

پس از جدایی و طلاق، زن می‌بایست مدتی را به عنوان عده طلاق حفظ کرده و همسر دیگری اختیار نکند و مجرد بماند تا وضعیت او، به طور کامل مشخص شود. همچنین عده طلاق در ازدواج دائم، سه طُهر معادل سه ماه (پاک‌شدن از حیض) است.

۳. چه زنانی عده طلاق ندارند؟

زنانی که یائسه و یا باکره هستند و نیز زنانی که سن آنان در زمان ازدواج موقت به توانایی بارداری نمی رسد، عده طلاق ندارند.

مسئله‌ای که همیشه بین زوجین هنگام طلاق مهم است موضوع حضانت فرزند بعد از طلاق است. خانواده همیشه نقش مهمی در رشد و تربیت کودک دارد. ولی گاهی اوقات والدین به هر دلیلی مجبور به جدایی از یکدیگر هستند. لازم به ذکر است که همچنین اتفاق بزرگی در آینده کودکان تأثیر می‌گذارد و یکی از  مسائل حیاتی و مهم در خانواده است. به همین دلیل قانون‌گذار شرایط و مقرراتی خاصی برای حضانت در نظر گرفته است که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

حضانت به چه معنا است؟

حضانت یک کلمه عربی است و  از نظر لغوی به معنای آغوش گرفتن، پرورش‌دادن، بغل‌کردن و از کلمه حضن می‌آید. در قانون تعریفی از کلمه حضانت نشده است ولی به طور کلی از نظر فقها حضانت یعنی تربیت و فراهم کردن انواع نیازهای کودک توسط والدین اعم از مسکن، خوراک، پوشاک، تربیت و پرورش، هم چنین هرگونه نگهداری اعم از عاطفی، جسمی، مادی و معنوی از  کودک است.

حضانت کودک بعد از طلاق با چه کسی است؟

طبق قانون مدنی حضانت فرزند دختر و پسر در صورت داشتن شرایط نگهداری تا رسیدن به سن 7 سالگی با مادر است و از 7 سالگی تا سن بلوغ حضانت فرزندان با  پدر است. همچنین لازم به ذکر است نفقه فرزندان بعد از طلاق با پدر می‌باشد حتی اگر حضانت فرزندان با مادر باشد. پدر موظف است در هر حالت همه نیازهای فرزند خود را برآورده کند.

بعد از سن بلوغ فرزندان خود تصمیم می‌گیرند که با کدام یک از والدین خود زندگی کنند. سن بلوغ برای دختران 9 سال و برای پسران نیز 15 سال است.

حضانت فرزندان بعد از فوت پدر

حضانت فرزند پسر بعد از فوت پدر در حالت عادی و داشتن شرایط نگهداری مادر، با مادر است و هیچکس حتی پدر بزرگ نمی‌تواند ادعای حضانت فرزند پسر را کند. حضانت فرزند دختر نیز همانند فرزند پسر با مادر است اما فرزند دختر می‌تواند تا قبل از سن بلوغ تحت ولایت جد پدری باشد؛ ولی به صورت کلی حضانت فرزند دختر و پسر بعد از فوت با مادر است. قومیت و ولایت فرزندان به دست پدر بزرگ آن‌ها است و این یک بحث کاملاً جدا در رابطه با حضانت است. پدر بزرگ حق دارد نوه اش را ملاقات کند اگر مادر مانع این کار شود دادگاه این حق را به پدر بزرگ جهت ملاقات نوه می‌دهد و مادر نمی‌تواند مانع ملاقات پدر بزرگ با فرزندان شود.

حضانت فرزندان بعد از فوت پدر و ازدواج مجدد مادر

همان طور که اشاره کردیم بعد از فوت حضانت به عهده مادر است و هیچکس نمی‌تواند این حق را از مادر سلب کند حتی اگر مادر دوباره ازدواج کند؛ اما نکته قابل اهمیت این است که آیا پدر بزرگ می‌تواند ادعای حضانت فرزندان را بکند؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم بله پدر بزرگ می‌تواند اداعای حضانت فرزندان را کند اما در حالتی که مادر توانایی و شرایط نگهداری از فرزندان را نداشته باشد. در شرایط عادی و داشتن توانایی نگهداری حضانت فرزندان با مادر می‌باشد و هیچ کس نمی‌تواند این حق را از مادر سلب کند.

حضانت فرزند در طلاق توافقی

در طلاق توافقی یکی از مسائلی که زوجین باید بعد از مهریه بر سر آن توافق کنند حضانت فرزند است. همیشه اولین اولویت در دادگاه در مورد حضانت فرزند توافق پدر مادر است؛ ولی اگر پدر و مادر به توافق نرسند، دادگاه بر اساس قانون عمل می‌کند. شرایط حضانت در همه‌ی طلاق‌ها طبق قانون همان طور که بالا اشاره کردیم یکسان است اما در طلاق توافقی پدر و مادر می‌تواند بر سر حضانت فرزند خودشان به توافق برسند.

موارد سلب حضانت پدر یا مادر

در قانون مواردی وجود دارد که طبق آن حضانت فرزند از پدر یا مادر سلب خواهد شد که در ادامه به آن می‌پردازیم:

1. مبتلا بودن به بیماری‌های روانی با تشخیص پزشک قانونی
2. ضرب و شتم خارج از عرف
3. سو استفاده از کودک و یا تشویق، اجبار به انجام کارهای ضد اخلاقی و عرفی مانند فساد، قاچاق، و…
4. اعتیاد به مواد مخدر، الکل و قمار

در این مقاله تلاش کردیم به‌طور جامع موضوع حضانت فرزند در هنگام جدایی زوجین را برایتان به اشتراک بگذاریم. این موضوع شامل چند قسمت مهم می‌شود که همه‌ی آن‌ها را به شما معرفی کردیم. حضانت فرزند بعد از فوت پدر، حضانت فرزند در طلاق توافقی و… برخی از مواردی بودند که مطرح کردیم. امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد. اگر به دنبال راهکار در زمینه حضانت فرزند هستید می‌توانید خدمت مشاوره حضانت فرزند داته کمک بگیرید.

در قانون به وضوح اشاره شده که حق طلاق با مرد است و هروقت بخواهد می‌تواند زن را طلاق دهد؛ این که قانون حکم طلاق را به مرد واگذار کرده به این معنی نیست که زن هیچ وقت نمی‌تواند در طلاق پیش قدم باشد! در قانون جدید طلاق از طرف زن اگر زن بخواهد از همسرش جدا شود باید مدارک قابل قبول و یا اصطلاحاً محکمه پسند را به دادگاه ارائه کند، اما از طرفی طلاق از طرف زن کمی دشوار و پیچیده‌تر از طلاق از طرف مرد است، که حاصل موفقیت آن صبر و تلاش و استفاده از وکلای خبره در حوزه طلاق است.

طلاق چیست؟

در زندگی مشترک بین زن شوهر به مرور زمان ناسازگاری‌هایی پیش می‌آید که ادامه زندگی برای زوجین غیر ممکن است طلاق به معنی پایان و منحل شدن ازدواج، هم از لحاظ شرعی و هم از لحاظ قانونی است و در پی آن حقوق و تکالیفی که حین ازدواج بین زوجین وجود داشته از بین می‌رود.

در اختلافات خانوادگی طلاق به عنوان آخرین راهکار حل مشکلات است زمانی که در زندگی مشترک بحرانی به وجود می‌آید زن و وشوهر باید یک دیگر و در کنار هم آن را مدیریت کنن و تا حد ممکن معضلات را برطرف سازند، اما اگر تصمیم شما مبتنی بر طلاق است با مشورت خانواده و وکلای طلاق اقدام به جدایی از همسر خود کنید.

تغییر و تحول قانون جدید طلاق از طرف زت در گذر زمان

در سال 1313 برای اولین بار قوانین منظم و واضحی درباره طلاق ارائه شد و در مجلس شوارای ملی نیز به تصویب رسید و سپس قوانین حمایت از خانواده در سال 1346 به تصویب رسید و اختیارات مرد را در زمینه طلاق محدود کرد. طرحی در سال 1353 تصویب شد که در آن حق مطلق مرد برای طلاق زن لغو شد که بعد از آن هریک از زوج می‌تواند برای طلاق با مراجعه به دادگاه در خواست خود را پیگیری کند و سر انجام آخرین تغییرات هم در سال 1381 در قانون طلاق ایران شکل گرفت.

قانون جدید طلاق از طرف زن

طبق ماده 1133 مدنی حق طلاق به دست مرد است، اما مرد برای اجرای حق طلاق خود می‌تواند آن را به همسرش یا شخص دیگری واگذار کند، در قانون جدید طلاق از طرف زن زوجه برای اقدام به طلاق باید دلایل و مدارک محکمه پسند به دادگاه ارائه کند در غیر این صورت با مخالفت مرد مواجه می‌شود. طبق قانون جدید طلاق از طرف زن، زن می‌تواند با ارئه مدارک دادخواست خود را در یکی از دفاتر قضایی ثبت کند و دادگاه بر اساس شواهد و مدارک و خطراتی که مرد برای زن ایجاد کرده است، برای احراز شرایط و صدور حکم طلاق از طرف زن استفاده می‌کند.

روش‌های طلاق از طرف زن

برای طلاق از طرف زن چهار راه وجود دارد:

1. طلاق توافقی: طلاقی که در آن زن شوهر به  صورت کاملاً توافقی و دوستانه بدون جنگ نزاع از هم جدا می‌شوند. این نوع طلاق مخصوص زوج‌های است که برای جدایی به توافق رسیدند و نیاز به داوری دادگاه برای طلاق ندارند. در طلاق توافقی زوجین بر سر همه چیز توافق می‌کنند.
2. طلاق با حق طلاق: وکالتی که در حین عقد مرد آن را به زن واگذار می‌کند؛ البته حق طلاق وکالتی دو صورت است، اول یا حین عقد در عقد نامه تنظیم شده و مرد آن را پذیرفته است. روش دوم نیز بعد از ازدواج می‌توان با ارائه مدارک مورد نیاز به سر دفترها مرد وکالت طلاق را به زن بدهد.
3. اثبات یکی از شروط 12 گانه عقد نامه در صورت امضا و پذیرفتن مرد حین عقد: سند ازدواج خود را مطالعه کنید و با مشورت وکیل طلاق ببینید که کدام یک از دلایل 12 گانه سازگاری با وضعیت شما دارد، این روش یکی از راحت‌ترین راه برای طلاق از طرف زن است، زیرا با اثبات یکی از دلایل طبق نظر قاضی حق طلاق به زن داده می‌شود.
4. اثبات عسر حرج: طبق ماده 1130 عسر حرج یعنی به وجود آمدن شرایطی که زندگی برای زن سخت و غیر قابل تحمل شده است.

• طلاق توافقی چیست؟ صفر تا صد مراحل طلاق توافقی

عسر حرج چه چیزهایی هستند؟

1. اعتیاد مزمن و شدید شوهر
2. پرداخت نکردن نفقه زن به مدت شش ماه
3. بیماری صعب العلاج یا سخت علاج
4. عقیم بودن شوهر
5. ترک و غیبت شوهر به مدت شش ماه
6. ازدواج مجدد مرد بدون اجازه از همسر اول
7. محکوم شدن شوهر به زندان بالای پنج سال
8. سو رفتار (کتک، توهین وفحاشی، آزار اذیت عمدی و……)
9. تهیه نکردن مسکن در مدت نا متعارف
10. اثبات خیانت شوهر
11. تنفر شدید از شوهر
12. بلا تکلیف گذاشتن زن
13. نداشتن رابطه جنسی ویا داشتن رابطه جنسی غیر متعارف و غیر شرعی

مراحل طلاق از طرف ازن

برای طلاق از طرف زن، اول زن باید به یکی از دفاتر قضایی مراجعه کند و درخواست خود را مطرح کند، در خواست زن در این دفاتر ثبت می‌گردد و برای پیگیری به مراحل بعد منتقل می‌شود. همچنین زن می‌تواند در دادگاه خانواده شهر خود و هم در دادگاه خانواده شهر اقامت شوهر این دعوی را مطرح کند.

در مرحله بعد جلسات مشاوره جهت سازش و ادامه زندگی برگزار می‌شود  و اگر منفی بود و فایده ای نداشت در مرحله بعد قاضی پرونده را بازرسی می‌کند، اگر مرد در این مرحله مخالفت کند و در خواست اعتراض بدهد  پرونده به مرحله بعدی یعنی دادگاه عالی فرستاده خواهد شد. و اگر باز هم مرد اعتراض بکند پرونده به دیوان عالی فرستاده خواهد شد. در کل همان طور که گفتیم مدت زمان طلاق از طرف زن نیازمند صبر و مشاوره و استفاده از وکیل می‌باشد.

مدت زمان طلاق از طرف زن

مدت زمان طلاق از طرف زن به طور تقریبی 3 ماه تا 2 سال با وجود وکیل به طول می‌انجامد، اما هیچ وقت نمی‌توان زمان دقیقی برای آن معین کرد. این که مدت زمان طلاق از طرف زن بستگی به این که زن با چه دلایل و مدارکی اقدام به طلاق کند ویا مرد به جدایی اعتراض کند یا نه. سعی کنید طلاق از طرف زن  را بدون وکیل شروع نکنید به دلیل دشوار بودن  و پیچدگی آن را به یک وکیل خبره بسپارید تا شکست نخورید.

مهریه زن در طلاق از طرف زن چگونه محاسبه می‌شود

مهریه جز حقوق مالی زن است، و از زمان عقد صاحب و مالک مهریه می‌شود؛ و فرقی نمی‌کند طلاق از سوی مرد باشد یا زن در هر صورت مرد موظف است مهریه زن را هر زمان که مطالبه کند بپردازد البته در مواردی مهریه زن نیز می‌تواند باطل شود در مسائلی مانند خیانت به مرد، ازدواج صورت گرفته ولی رابطه جنسی برقرار نشده باشد و….

نفقه زن و فرزندان در طلاق از طرف زن چگونه است؟ 

نفقه به معنی تامین همه نیازهای زن از جمله خوراک، پوشاک، مسکن، هزینه بهداشت درمان، اثاث خانه وکلیه نیازهای متعارف زن است. حقوق مالی زن از جمله نفقه و چگونگی دریافت آن مواردی وجود دارد، در صورتی زن مستحق دریافت نفقه است در صورت تمکین نکردن بدون عذر موجه به معنای آن است مرد ملزم به پرداخت نیست، و حق وی ساقط می‌شود و هرموقع دوباره زن از شوهرش اطاعت کند نفقه زن دوباره برقرار می‌شود.

میزان و مقدار نفقه در هیچ کجای قانون به طور دقیق نوشته نشده و مقدار آن بر اساس محل زندگی، وضعیت مالی مرد  شاّن خانوادگی زن و نحوه زندگی او قبل از ازدواج. بر اساس مادة 1304 قانون مدنی نفقه فرزندان اعم از مسکن، خوراک، پوشاک هزینه درمان و… با پدر می‌باشد ودر صورت داشتن توانایی مالی مرد و امتناع از پرداخت طبق ماده 642 قانون مجازات با پدر برخورد قانونی خواهد شد.

• نفقه چیست؟ همه چیز درباره نفقه

حضانت فرزندان در طلاق از طرف زن

بر طبق قانون حمایت از خانوداه حضانت فرزند پسر و دختر تا 7 سالگی با مادر است  و بعد از آن پسر از 7تا 15 سالگی و دختر از 7تا 9 سالگی با پدر است و چه در خواست طلاق از طرف مرد و چه درخواست  طلاق از طرف زن هیچ تاثیری در نحوه حضانت فرزندان ندارد.

ما در این مقاله سعی کردیم تمامی حق حقوق زن و صفر تا صد طلاق از طرف زن را با شما به اشتراک بگذاریم. به‌طور کلی قبل از اقدام به طلاق همیشه تمام جوانب را در نظر بگیرید. طلاق همیشه آخرین گزینه برای حل معضللات است؛ ولی اگر در تصمیم خود برای طلاق مصمم هستید برای اجرای حق و حقوق خود برای طلاق با استفاده از وکیل مجرب و با مراجعه به دفاتر قضایی و  ارئه مدارک  محکمه پسند از جمله سخت شدن زندگی و  غیر قابل تحمل شدن آن اقدام به جدایی بنمایید.